Europese lidstaten mogen verschillend omgaan met nitraatmetingen

Vanuit de Nitraatrichtlijn geldt dat lidstaten de nitraatconcentratie monitoren en meetpunten aanhouden die representatief zijn voor de grondwaterlagen van een lidstaat. Verschillen in landbouwoppervlakte, variatie in type landbouw, landbouwintensiteit en variatie in natuurlijke kenmerken van het water- en bodemsysteem veroorzaken dat er een verschil bestaat in de opzet van de monitoringsnetwerken tussen lidstaten. De Europese Commissie vraagt lidstaten dan ook niet om eenzelfde meetsystematiek te hebben. Dat schrijft minister Van Essen van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur aan de Tweede Kamer in reactie op vragen van de VVD.

Sommige landen gebruiken een combinatie van metingen en modellen om uitspraken te kunnen doen. Andere lidstaten maken alleen gebruik van monitoring door middel van metingen. Er bestaan verschillen tussen lidstaten in de dichtheid en diepte van grondwatermeetpunten en de frequentie waarmee deze meetpunten worden bemonsterd. Deze verschillen in meetsystemen betekenen volgens Van Essen niet dat de betrouwbaarheid van de door de lidstaten gehanteerde monitoringsnetwerken en - resultaten verschilt.


Verschillen in meetmethoden tussen lidstaten mogen op zichzelf geen reden zijn om Nederlandse boeren strengere maatregelen op te leggen, stelt de minister. Hij benadrukt dat hier momenteel ook geen sprake van is. De meetmethoden waarmee het Nederlandse mestbeleid wordt gemonitord is gebaseerd op wetenschappelijke kennis.


De Nederlandse meetmethodiek is afgestemd op de Nederlandse situatie en er worden op inhoudelijke gronden geen redenen gezien om de meetmethoden aan te passen. Ook is er tot nog toe geen kritiek geleverd vanuit de Europese Commissie op de meetmethoden in Nederland. Van Essen heeft daarom ook geen plannen om zonder meer de Nederlandse meetmethodiek aan te passen.


Wel zal er in 2026/2027 een actualisatie van de vergelijking van meetmethoden tussen landen worden uitgevoerd voor Vlaanderen, Duitsland, Denemarken, Frankrijk en Ierland, door het RIVM en Wageningen Social en Economic Research. Te zijner tijd zal Van Essen het rapport met bevindingen delen met de Tweede Kamer.

Bron: Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, 19/11/2026
Publicatie: 20-11-2026