LTO: 'Overtredingen met fopsfaatrechten komen deels door onzekerheden'

LTO vindt het zorgelijk dat ook buiten de risicogerichte controles bij een aanzienlijk deel van de gecontroleerde bedrijven onvoldoende fosfaatrechten beschikbaar waren. Wie moedwillig meer dieren houdt dan het aantal fosfaatrechten toestaat, benadeelt de grote groep collega’s die zich wel aan de regels houdt. Overschrijding van het fosfaatplafond vergroot het risico op een generieke korting en zet extra druk op de overvolle mestmarkt.

De geconstateerde overtredingen schaden het vertrouwen in het fosfaatrechtensysteem en in de melkveesector, ook al betreft het maar een relatief kleine groep bedrijven. Toch is het volgens LTO noodzakelijk om de cijfers in context te plaatsen. Voor individuele bedrijven kan de overschrijding voortkomen uit overmacht.

Het aantal fosfaatrechten dat een melkveehouder nodig heeft, is afhankelijk van de feitelijke melkproductie in een jaar. Achteraf is dat eenvoudig vast te stellen. Maar gedurende het jaar is de productie van een melkkoe niet altijd nauwkeurig te voorspellen. Dit ontslaat de melkveehouder niet van zijn verantwoordelijkheid, maar onderstreept het belang van een goed functionerende markt waarbij ondernemers tijdig voldoende rechten moeten kunnen verwerven.

Het verwerven van fosfaatrechten wordt lastiger. De markt is onvoldoende transparant en kent sterke schommelingen in zowel prijs als aanbod. Door afroming en deelname aan opkoopregelingen zijn er steeds minder rechten beschikbaar. Onzekerheid over de aanstaande stikstofaanpak leidde ertoe dat veehouders soms extra vee aanhielden.

Daarnaast houden ondernemers fosfaatrechten uit voorzorg vast vanwege de nieuwe koppeling tussen ammoniak en fosfaatrechten. Omdat afroming ook de verkoop en het verleasen van rechten minder aantrekkelijk maakt, neemt het aanbod verder af en loopt de prijs steeds verder op. De fosfaatrechtenmarkt zit, kortom, in hoge mate op slot.

LTO pleit voor transparantie van landelijke kengetallen zoals ontwikkeling van het aantal dieren en de melkproductie. Daarnaast moet de tijdelijke overdracht van fosfaatrechten aantrekkelijker worden gemaakt. Dat kan  speculatie en prijsopdrijving tegengaan. LTO roept leden op om de bedrijfssituatie scherp in de gaten te houden en tijdig na te gaan of er bijgestuurd moet worden. Een overtreding is een economisch delict, en kan hoge boetes opleveren en mogelijk zelfs een strafblad.