Circulaire meststoffen om meerdere redenen van strategisch belang

De oplossing bevindt zich dichterbij dan we denken: in ons eigen afvalwater en rioolslib. Waterschappen en innovatieve technologiebedrijven hebben de afgelopen jaren indrukwekkende stappen gezet. Zo kunnen stikstof en fosfaat efficiënt uit afvalwater worden gezuiverd via geavanceerde membraantechnologieën en ionenwisseling, terwijl waardevolle kristallen zoals struviet en vivianiet direct uit slib worden geoogst. Uit onderzoek blijkt dat slimme recycling enorme potentie heeft: we kunnen hiermee de volledige Nederlandse kaliumbehoefte, tweemaal de fosforbehoefte en de helft van onze stikstofbehoefte lokaal dekken, inclusief nuttige micronutriënten zoals zink en ijzer.

Ondanks deze technologische doorbraken komt de markt voor circulaire meststoffen maar traag op gang. De voornaamste barrières zijn niet technisch, maar juridisch en economisch van aard. Strenge en verouderde wetgeving beschouwt herwonnen producten vaak nog als afval in plaats van als waardevolle grondstoffen. Hierdoor is het voor bedrijven omslachtig en kostbaar om deze duurzame stoffen legaal op de markt te brengen.

Om deze transitie te versnellen, is krachtige sturing vanuit de overheid onontbeerlijk. Momenteel versnipperen verantwoordelijkheden over diverse ministeries, waardoor een eenduidige landelijke regie ontbreekt. Experts pleiten daarom voor ambitieus beleid, waaronder Europese harmonisatie en een mogelijke bijmengverplichting voor circulaire nutriënten. Als de politiek de wetgevende hobbels wegneemt en zorgt voor een gelijk speelveld, kunnen we afvalstromen definitief transformeren tot de voedingsbodem van onze toekomstige landbouw.