Mestproducten uit innovatieve stalsystemen in de melkveehouderij

In nieuwe melkveestallen worden geregeld mestproducten geproduceerd die afwijken van traditionele drijfmest, bijvoorbeeld vanwege de inzet van technieken zoals primaire mestscheiding of dagontmesting. Daarnaast worden meststromen bewerkt bijvoorbeeld door vergisten, fermentatie en strippen-scrubben. Voor een effectieve benutting van deze ‘nieuwe’ mestproducten in de landbouw is inzicht nodig in de samenstelling van deze producten. Onderzoekers van Wageningen University & Research geven een indicatie. 

Op vijf melkveebedrijven zijn de verschillende meststromen op vijf momenten door het jaar heen bemonsterd. De mestmonsters zijn geanalyseerd op droge stof), as, totaal stikstof, ammonium stikstof, fosfor, kalium, pH, natrium, calcium, magnesium, koper, zink, mangaan en borium. Daarnaast is per bedrijf en per mestproduct de variatiecoëfficiënt bepaald. Dit is de verhouding tussen het gemiddelde en de standaarddeviatie en is een maat voor de variatie in samenstelling in de tijd.


Naast de samenstelling van de mestproducten is ook in kaart gebracht wat de volumes van de geproduceerde mestproducten en tussenproducten waren. Hieruit is per bedrijf een nutriëntenstroom van organische stof, stikstof, fosfor en kalium opgesteld en zijn de scheidingsrendementen berekend. De nutriëntenstromen en de berekende scheidingsrendementen geven een indruk over hoe nutriënten zich over de meststromen verdelen.


Door gebruik van innovatieve stalsystemen of aanvullende mestbewerkingstechnieken is het mogelijk om mestproducten te produceren met verschillende samenstelling, maar niet alle mestproducten hebben een stabiele samenstelling door het jaar heen, stellen de onderzoekers vast. Ook blijkt dat op de meeste bedrijven eerder sprake is van een stikstofoverschot dan een fosfaat- of kali-overschot. Dit betekent dat een veehouder mest met fosfaat en kali moet afvoeren, om vervolgens kunstmest aan te voeren.


De mogelijkheid om ammoniumsulfaat uit strippen/scrubben als Renure-meststof te gebruiken biedt al kansen om meer nutriënten op het eigen bedrijf te gebruiken. Dit zou nog meer kunnen indien dunne fracties zoals dunne fractie na mechanische scheiding en gier uit bronscheiding ook als Renure-meststof erkend zouden worden. Uit de studie blijkt dat deze producten kunnen voldoen aan de kwaliteitscriteria, maar nog niet altijd even stabiel zijn.


Meer details zijn te vinden in het rapport 'Mestproducten uit innovatieve stalsystemen in de melkveehouderij'.

Bron: Wageningen University & Research, juni 2026
Publicatie: 28-08-2026