Beperkt koelen van mest reduceert methaanemissie fors, effect op ammoniak nog onduidelijk

Door mest te koelen neemt de activiteit van bacteriën af. Dit blijkt volgens Wagenings onderzoek een effectieve manier om de methaanemissie fors terug te brengen. Om ook ammoniakemissie fors te reduceren lijkt een lagere temperatuur nodig dan wat voor methaanreductie nodig is.

Wageningen heeft gemeten aan drie koelsystemen:

  1. Leidingen met een koelvloeistof op de bodem van de mestkelder
  2. Als 1, uitgebreid met gekoelde slangen op het mestoppervlak
  3. Mest afvoeren naar een externe tank met een koeling, waarna de afgekoelde mest weer teruggepompt wordt naar de mestkelder in de stal.


Resultaten
In het onderzoek, dat op drie praktijklocaties is uitgevoerd, is het niet gelukt om de mesttemperatuur voldoende terug te brengen tot te koelen.
In onderstaande tabel ziet u de resultaten van de metingen. Het bleek dat het op alle drie de onderzoeklocaties niet gelukt is om de mest voldoende ver terug te koelen, althans de gemeten mesttemperatuur bleef vaak boven de nagestreefde 8 à 10 °C.



De methaanemissie wordt fors teruggedrongen, en dit klimaateffect is groter dan het energieverbruik en de hogere lachgasemissie die bij twee van de drie behandelingen werd waargenomen.

Voor ammoniak en lachgas doen de onderzoekers geen uitspraak. Weliswaar lijkt systeem 2 (koeling met slangen op de bodem van de mestkelder en van het mestoppervlak) het gunstigste, maar de variatie in de emissiemetingen is te groot om een goed beeld te geven. Het feit dat bij systeem 2 ook het oppervlak van de mest koelde, zou een rol kunnen hebben gespeeld bij de lagere emissie. Ammoniakemissie is namelijk in tegenstelling tot methaanemissie geen biologisch maar een chemisch proces. Het evenwicht tussen ammonium en ammoniak wordt onder andere bepaald door de (oppervlakte-) temperatuur. Het zou ook kunnen dat wanneer de mest in de andere twee behandelingen verder was gekoeld dan de 2 à 3°C in dit experiment, de ammoniakemissie ook daar lager zou zijn. De grote variatie in de metingen zijn daar een indicatie van.

Een belangrijk aandachtspunt is het energieverbruik van de koeling. Om een temperatuurverschil van 3,5 tot 4 ºC en een methaanemissiereductie van 85% tussen gekoelde en niet-gekoelde mest te realiseren, verbruikte het systeem 88.633 kWh gedurende 276 dagen. De gekoelde mestkelder had een capaciteit van ongeveer 600 m³.

Het rapport is te downloaden via deze link. Hierin wordt ook ingegaan op interessante verbetermogelijkheden en combinaties met andere stalsystemen.

Beperkt koelen van mest reduceert methaanemissie fors, effect op ammoniak nog onduidelijk
Auteur: Jan Roefs
Bron: WUR en https://www.boerderij.nl/koelen-van-mest-verlaagt-methaanuitstoot-tot-89
Publicatie: 13-03-2026