Hoger stikstofoverschot in de landbouw in 2024

Het stikstofoverschot in de landbouw is in 2024 ten opzichte van 2023 met bijna 13% toegenomen, tot 295 miljoen kilogram. Dit komt vooral door een lage oogst in 2024 van onder andere tarwe, waardoor minder stikstof werd vastgelegd in gewassen. Wel is er 3% minder stikstof uitgescheiden via dierlijke mest. Het stikstofoverschot is meer dan de helft lager dan in 1990. Dit blijkt uit de mineralenbalans landbouw van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Het stikstofoverschot in de landbouw is het deel van de aangevoerde stikstof dat niet wordt omgezet in landbouwproducten, maar in de bodem achterblijft of verdwijnt naar de lucht. Dit wordt berekend door de hoeveelheid stikstof die wordt aangevoerd, onder andere via krachtvoer voor vee en kunstmest, te verminderen met de stikstof die wordt vastgelegd in vlees, melk, eieren en plantaardige producten.


In 2024 verdween er vergeleken met een jaar eerder ongeveer 7% minder stikstof naar de lucht; 75 miljoen kilogram. Dit komt onder meer doordat de veestapel krimpt en door innovaties in de landbouw, zoals nieuwe stalsystemen. De hoeveelheid stikstof die vanuit de landbouw in de bodem terecht kwam steeg met 21% naar 220 miljoen kilogram. Dit komt andere doordat de oogst lager was. dan in 2023.


De tarweoogst was in 2024 de laagste in 25 jaar tijd. Vooral de oogst van wintertarwe was relatief laag door het natte najaar in 2023. De oogst van snijmais was de laagste in bijna 30 jaar, door de natte lente. Er is 253 miljoen kilogram stikstof van het land afgevoerd via de oogst van ruwvoer voor vee. Dat is 10% minder dan een jaar eerder.


De veehouderij gebruikt 260 miljoen kilogram stikstof in de vorm van ruwvoer. Dat is 7 miljoen kilogram stikstof uit ruwvoer meer dan er is geoogst; dit komt uit balen en kuilen uit de voorraad van 2023. De twee grootste aanvoerbronnen van stikstof in de landbouw zijn krachtvoer en kunstmest. De aanvoer van stikstof via krachtvoer nam met 3% af ten opzichte van 2023, doordat het stikstofgehalte in krachtvoer lager was en door inkrimping van de veestapel. Er is 201 miljoen kilogram stikstof gebruikt in de vorm van kunstmest, dat was 2% meer dan in 2023.


De uitscheiding van stikstof in dierlijke mest bedroeg 449 miljoen kilogram, 3% minder dan in 2023. Hiervan is 332 miljoen kilogram stikstof aangevoerd naar landbouwgrond.

Bron: CBS, 02/02/2026
Publicatie: 02-02-2026